Bir yıl içinde incelenen yerlesim birimi (ilçe, il, bölge, ülke) sınırları içerisinde bulunan saglık kurumlarının toplam hasta yatagı sayısının birimin nüfusuna bölünmesi ile elde edilir. Belli sayıda (genellikle 10,000) kisiye düsen hasta yatak sayısını ifade eder. Planlama yapmak gibi diger amaçlar yanında yerlesim birimleri arasında kıyaslama yapmak amacıyla da kullanılır.

Örnek: 674,387 nüfuslu bir ildeki toplam hasta yatagı sayısı 1,625 dir. Bu ilde 10,000 kisiye düsen hasta yatagı sayısı;
10,000 Kisiye Düsen Hasta Yatak Sayısı = 1,625 / 674,387 x 10,000 = 24.1 yatak şeklinde bulunur.

Hastaların 24 saatten az olmamak üzere bakım ve tedavilerinin saglanması amacıyla yatırıldıgı, hasta odalarına ya da hastalara devamlı tıbbi bakım hizmeti verilen birimlere yerlestirilen yataklardır. Hasta yatak sayısına; Yogun bakım, Prematüre ve Yeni dogan Ünitesindeki yataklar (kuvöz, açık bebek yatagı) ile Yanık Merkezi ve Yanık Odalarındaki yataklar dahil edilir.

Akıl ve ruh saglıgı hastanelerinde kronik psikiyatri hastalarının tedavisi için ayrılmıs yataklar, fizik tedavi ve rehabilitasyon hastane veya servislerinde rehabilitasyon için ayrılmıs yataklar, geriatri yatakları ile ortalama kalıs süresi 30 gün ve üzerinde olan hasta yatakları “Uzun Süreli Hasta Yatakları”, bunun dısında kalan hasta yatakları ise “Kısa Süreli Hasta Yatakları” olarak sınıflandırılır.

Hasta yataklarına;
a) Yeni dogan saglıklı bebek sepetleri ve transport kuvözler,
b) Dogum için kullanılan dogum masaları ve sancı odası (travay) yatakları,
c) Poliklinik, Acil ve Laboratuarlarda muayene, küçük müdahale, gözlem ve hastaların istirahatı için kullanılan sedye ve yataklar,

d) Anestezi odası ve ameliyathanelerde, ameliyat öncesi uyuma ve bekleme için kullanılan yataklar,
e) Ameliyat sonrası bakım (uyandırma) odası yatakları,
f) Kemoterapi, radyoterapi, girisimsel radyoloji, genel ve lokal anestezi, intravenöz, infüzyon, inhalasyon ve sedasyon islemleri ile diyaliz tedavisi gibi 24 saatten daha az bir zaman dilimi içinde yapılan tedaviler için kullanılan “Günübirlik Tedavi Yatakları”,
g) Hastanede devamlı olarak kalanlarla nöbetçi personel için ayrılan yataklar,
h) Refakatçi yatakları,

dahil edilmez.

Hastane Yönetimi ve “Yönetim” kavramı üzerine kaynak oluşturmayı amaçlayan hastaneyönetimi.com için ilk paylaşımımız;

HASTANELERIN TANIMI

Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) hastaneleri,

”müşahede teşhis, tedavi ve rehabilitasyon olmak üzere
gruplandırılabilecek sağlık hizmetleri veren,
hastaların uzun veya kısa süreli tedavi gördükleri,
yataklı kuruluşlar”

olarak tanımlamaktadır.

Benzer bir tanımın yer aldığı Yataklı Tedavi
Kurumları Işletme Yönetmeliği’nde (SSYB) ise hastaneler;

”hasta ve yaralıların, hastalıktan şüphe edenlerin
ve sağlık durumlarını kontrol ettirmek
 isteyenlerin, ayaktan veya yatarak müşahade, muayene,
teşhis, tedavi ve rehabilite edildikleri;
aynı zamanda doğum yapılan kurumlar”

olarak tanımlanmaktadır.

Özünde aynı, birbirini tamamlar nitetikteki bu
iki tanımda hastaneler,
esas işlevleri olan ”Hasta ve yaralıların, tedavisi”
faaliyetleri ile tanımlanmaktadır.
”Eğitim” ”araştırma ve geliştirme” ile ”toplumun
sağlık seviyesinin yükseltilmesine
katkıda bulunma veya toplumsal sağlık programlarına
katılma” olarak adlandırılan ve yine
hastanelerde yürütülen diğer işlevler dikkate alındığında,
yukarıdaki tanımların eksik olduğu
söylenebilir. Ancak eskiden beri hastanelerin değişmeden
gelen esas işlevi, tedavi hizmetinin
verilmesi olmuştur. Sözü edilen diğer işlevler, tedavi
işlevinin iyi bir şekilde yerine getirilmesini
sağlayan veya kolaylastıran ve esâs işlevin türevleri
diyebileceğimiz işlevlerdir.
Bu açıdan bakıldığında ”hasta tedavisi”, diğer işlevleri
zimmen içeren, dolayısıyla yukarıdaki
tanımların yeterli olmasını sağlayan bir işlevi olarak
düşünülebilir.

Yukarıdaki tanımlar işlevsel tanımlardır. Hastaneleri
sistem yaklaşımıyla ele alıp tanımlamak da
mümkündür. Buna göre hastaneler dinamik, değişken bir
çevre içinde, aldıkları girdileri dönüştürme
süreçlerinden geçirerek, çıktılarının önemli bir kısmını
gene aynı çevreye veren, geribildirim
mekanizmasına sahip sistemlerdir (organizasyonlardır).

Hastanenin girdileri;

• Hastalar,
• İnsangücü,
• Malzeme,
• Fiziksel ve
• Parasal kaynaklardır.

 Çıktıları (elde edilmesi istenen sonuçlar) ise;

• Hasta ve yaralılârın tedavisi
• Personelin hizmet-içi egitimi
• Öğrencilerin klinik eğitimleri
• Araştırma-geliştirme faaliyetleri 
• Toplumun saglik seviyesinin yükseltilmesine katkida bulunmadir.

Dönüştürme süreçleri, sözü edilen sonuçlara ulaşabilmek için
hastanedeki çeşitli hizmet birimlerinin kendi alanlarıyla ilgili
olarak gerçeklestirdikleri planlama, örgütleme, yürütme ve
denetleme faaliyetlerini ifâde etmektedir.

Bir bütün olarak hastane sistem yaklaşımıyla
tanımlanabildiği gibi, hastane içindeki çeşitli hizmet
birimleride birer alt sistem olarak tanımlanabilmektedir.
Çünkü; hastanedeki her hizmet biriminin hastane
işlevlerinin yürütülmesine katkısı olan alt işlevleri
ve bu alt işlevleri gerçekleştirmek üzere bir araya
getirilerek organize edilmiş elemanları ve kaynakları
bulunmaktadır. Ayrıca, hastanenin esas işlevi olan
hasta tedavisi faaliyetlerini yürüten elemanlar
topluluğu da ”hasta tedavi sistemi” olarak ele
alınabilmektedir. Hastanedeki tıbbi yardımcı, tıbbi
ve hemşirelik hizmetlerini yürüten sağlık personeli
ile bir kısım destekleyici personel bu sistemin
elemanlarını oluşturmaktadır. Hastanedeki diğer
alt sistemler ise bu sistemin işleyişini kolaylaştıran
ve/veya iyileştiren sistemler olmaktadır.